Çin’den ithal edilen ürünlerin hasarlı, eksik veya kullanılamaz şekilde teslim edilmesi, ithalat yapan firmaların en sık karşılaştığı sorunlardan biridir. Böyle bir durumda panik yapmadan, hasarı doğru şekilde belgelemek ve süreci zamanında başlatmak gerekir.
Doğru adımlar atıldığında, oluşan zararın önemli bir kısmı sigorta, taşıyıcı veya ilgili sorumlu taraf üzerinden karşılanabilir. Ancak belge eksikliği, geç ihbar veya yanlış teslim şekli yorumu ciddi hak kayıplarına neden olabilir.
Çin’den Gelen Ürün Hasarlıysa İlk Ne Yapılmalı?
Hasarlı ürün teslim alındığında ilk yapılması gereken işlem, hasarın ayrıntılı şekilde tespit edilmesi ve belgelenmesidir. Çünkü hasar sürecinde en önemli konu, zararın ne zaman, nasıl ve hangi şartlarda oluştuğunun ispatlanabilmesidir.
Hasarı Tespit Edin ve Belgeleyin
Ürün tesliminde konteyner açılışını video ile kayıt altına alın.
Hasarlı ürünlerin net fotoğraflarını çekin.
Paketleme ve ambalaj durumunu belgeleyin.
Eksik, kırık, ezilmiş veya kullanılamaz ürünleri ayrı ayrı kaydedin.
Gerekirse teslimat sırasında tutanak tutturun.
Hasarı belgeleyemezseniz, sigorta şirketinden, taşıyıcı firmadan veya tedarikçiden ödeme almanız zorlaşabilir.
Taşıma Şartlarını Kontrol Edin
Çin’den yapılan ithalatlarda sorumluluğun kimde olduğunu belirleyen en önemli unsurlardan biri teslim şeklidir. Bu nedenle hasar durumunda öncelikle Incoterms, yani uluslararası teslim şekli kontrol edilmelidir.
CIF Teslim Şekli
CIF teslim şeklinde navlun ve sigorta genellikle satıcı tarafından organize edilir. Bu durumda sigorta poliçesi devreye girebilir.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, satıcının yaptırdığı sigortanın kapsamıdır. Bazı durumlarda sigorta dar kapsamlı olabilir ve oluşan hasarın tamamını karşılamayabilir.
FOB Teslim Şekli
FOB teslim şeklinde mal gemiye yüklendikten sonraki riskler genellikle alıcıya geçer. Bu nedenle alıcının nakliyat sigortasını kendisinin yaptırması gerekir.
Eğer FOB teslimde sigorta yapılmadıysa, hasar durumunda zarar büyük ölçüde alıcının üzerinde kalabilir.
EXW Teslim Şekli
EXW teslim şeklinde sorumluluk çok daha erken aşamada alıcıya geçer. Ürünün satıcının deposundan alınmasından itibaren taşıma, sigorta ve risk yönetimi alıcının sorumluluğundadır.
Bu nedenle EXW teslimlerde nakliyat sigortası yaptırmak özellikle önemlidir.
Nakliyat Sigortanız Var mı?
Hasar durumunda sürecin nasıl ilerleyeceğini belirleyen en kritik konu, emtia nakliyat sigortasının olup olmadığıdır.
Eğer nakliyat sigortası yapılmışsa, hasar ihbarı ile birlikte sigorta süreci başlatılır. Eksper atanır, zarar tespit edilir ve poliçe kapsamına göre tazminat ödemesi yapılabilir.
Nakliyat Sigortası Varsa Süreç Nasıl İşler?
Hasar bildirimi yapılır.
Sigorta şirketi tarafından eksper atanır.
Hasarlı ürünler ve belgeler incelenir.
Zarar tutarı belirlenir.
Poliçe şartlarına göre tazminat ödemesi yapılır.
Nakliyat Sigortası Yoksa Ne Olur?
Nakliyat sigortası yoksa süreç daha zor hale gelir. Bu durumda tedarikçi veya taşıyıcı firma ile doğrudan görüşmek gerekir.
Ancak taşıyıcı firmaların sorumluluğu genellikle sınırlıdır. Tedarikçi ise hasarın taşıma sırasında oluştuğunu ileri sürerek sorumluluk kabul etmeyebilir.
Taşıyıcı Firma Hasardan Sorumlu mu?
Hasarlı ürün teslim edildiğinde birçok kişi zararın doğrudan taşıyıcı firma tarafından karşılanacağını düşünür. Fakat uygulamada taşıyıcıların sorumluluğu çoğu zaman sınırlıdır.
Taşıyıcı firmalar genellikle kilo başına belirli bir tutar üzerinden sorumludur. Bu nedenle gerçek zararınız yüksek olsa bile taşıyıcıdan alabileceğiniz ödeme çok daha düşük olabilir.
Taşıyıcı Sorumluluğunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Taşıyıcılar sınırlı sorumluluk esasına göre ödeme yapabilir.
Ödeme genellikle malın gerçek değerine göre değil, taşıma kurallarına göre hesaplanır.
Bazı hasarlar kapsam dışı değerlendirilebilir.
Kusur ispatı gerekebilir.
Süreç uzun ve yorucu olabilir.
Sigorta Varsa Hasar Süreci Nasıl İlerler?
Doğru kapsamda hazırlanmış bir nakliyat sigortası varsa, hasar süreci çok daha kontrollü şekilde ilerler. Bu noktada belgelerin eksiksiz hazırlanması büyük önem taşır.
Hazırlanması Gereken Belgeler
Ticari fatura hazırlanmalıdır.
Konşimento veya taşıma belgesi sunulmalıdır.
Hasar fotoğrafları eklenmelidir.
Konteyner açılış videosu paylaşılmalıdır.
Teslim tutanağı veya hasar tutanağı hazırlanmalıdır.
Paketleme ve ambalaj görselleri eklenmelidir.
Belgeler eksiksiz olduğunda eksper incelemesi daha sağlıklı yapılır ve tazminat süreci daha hızlı ilerleyebilir.
Çin’den İthalatta En Sık Yapılan Hatalar
Çin’den ürün ithal eden firmalar, hasar durumunda çoğu zaman aynı hatalar nedeniyle hak kaybı yaşayabilir. Bu hataların önceden bilinmesi, sonraki sevkiyatlarda ciddi avantaj sağlar.
En Yaygın Hatalar
Sigortasız mal göndermek.
CIF olduğunu sanmak ancak poliçe kapsamını kontrol etmemek.
FOB veya EXW teslimde sigorta yaptırmamak.
Hasarı teslim anında belgelememek.
Konteyner açılış videosu çekmemek.
Geç hasar ihbarı yapmak.
Poliçe kapsamını sevkiyat öncesinde kontrol etmemek.
ICC A Teminat Neden Önemlidir?
Çin’den yapılan ithalatlarda mümkün olduğunca geniş kapsamlı nakliyat sigortası tercih edilmelidir. Bu noktada ICC A teminat, en geniş kapsamlı nakliyat sigortası klozlarından biri olarak öne çıkar.
ICC A Teminatın Avantajları
Geniş kapsamlı koruma sağlar.
Taşıma sırasında oluşabilecek birçok ani ve harici riski kapsayabilir.
Konteyner devrilmesi, yük hasarı, kırılma, ıslanma ve benzeri risklerde güvence sunabilir.
İthalatçı açısından finansal kaybı azaltır.
Her sevkiyatın ürün türüne, taşıma şekline ve ticari değerine göre özel olarak değerlendirilmesi gerekir.
Profesyonel Tavsiye
Çin’den ithalat yapıyorsanız, her sevkiyat için nakliyat sigortası yaptırmanız büyük önem taşır. Çünkü uluslararası taşımalarda hasarın kimden kaynaklandığını ispatlamak her zaman kolay değildir.
Sigorta, yalnızca hasar yaşandığında ödeme almak için değil; taşıma sürecindeki belirsizlikleri ve ticari riskleri yönetmek için de önemli bir güvence aracıdır.
Dikkat Etmeniz Gerekenler
Her sevkiyat için sigorta yaptırın.
Mümkünse ICC A teminat tercih edin.
Teslim şeklini doğru analiz edin.
Poliçe kapsamını sevkiyat başlamadan önce kontrol edin.
Hasar durumunda hızlı bildirim yapın.
Tüm belgeleri eksiksiz hazırlayın.
Sık Sorulan Sorular
Çin’den gelen ürün hasarlıysa ne yapmalıyım?
Öncelikle hasarı fotoğraf ve video ile belgelemeli, teslim tutanağı hazırlamalı ve varsa nakliyat sigortasına hasar bildirimi yapmalısınız.
Hasarlı üründe tedarikçi mi taşıyıcı mı sorumludur?
Bu durum teslim şekline, hasarın oluştuğu aşamaya, taşıma belgelerine ve sigorta kapsamına göre değişir. CIF, FOB ve EXW gibi teslim şekilleri sorumluluğun belirlenmesinde kritik rol oynar.
Nakliyat sigortası yoksa zararımı alabilir miyim?
Sigorta yoksa zararınızı almak daha zordur. Taşıyıcıdan veya tedarikçiden talepte bulunabilirsiniz ancak süreç uzun olabilir ve ödeme gerçek zararın altında kalabilir.
CIF teslimde sigorta yeterli midir?
CIF teslimde sigorta satıcı tarafından yaptırılır. Ancak poliçenin kapsamı mutlaka kontrol edilmelidir. Dar kapsamlı sigorta tüm hasarları karşılamayabilir.
FOB teslimde sigortayı kim yaptırır?
FOB teslim şeklinde sigorta sorumluluğu genellikle alıcıya aittir. Bu nedenle alıcı, yük gemiye yüklendikten sonraki riskler için nakliyat sigortası yaptırmalıdır.
Değerlendirme
Çin’den ithal edilen ürünlerde hasar yaşanması, doğru yönetilmediğinde ciddi finansal kayıplara yol açabilir. Bu nedenle hasarın belgelenmesi, teslim şeklinin kontrol edilmesi ve nakliyat sigortası sürecinin zamanında başlatılması gerekir.
Sigorta yoksa tedarikçi veya taşıyıcı ile süreç yönetmek zor ve belirsiz olabilir. Bu yüzden ithalat yapan firmalar için en güvenli yaklaşım, her sevkiyat öncesinde doğru kapsamda nakliyat sigortası yaptırmaktır.